BỔ KHÍ HUYẾT TRỤC ĐỜM PHƯƠNG
Nhân sâm, hoàng kỳ, đương quy, bạch truật, mạch môn, chích thảo, quế chi, ma hoàng, bạch thược, ngũ vị, gừng 3 lát, táo 2q
 |
| Bổ khí huyết trục đờm phương - Bài thơ để nhớ và các vị thuốc trong phương |
Bài thơ dễ nhớ: (bài này sách xưa không có bài phương ca, bài thơ này do mình sáng tác để dễ nhớ)
Bổ khí huyết trục đờm phương
Bổ khí huyết trục đờm sâm, khương
Hoàng kỳ, bạch truật, mạch, vị, đương
Ma hoàng, quế chi, thược, thảo, táo
Tình chí uất ức đờm tự phướng
Bài này dùng nhân sâm để giữ nguyên khí nhiều hơn, hoàng kỳ để giúp cho ngoài biểu ít hơn, quy để dưỡng huyết, truật để bổ tỳ, môn để giữ tạng phế, vị để liễm phế, thảo để bổ tỳ. Các vị trên đều ít hơn nữa, quế để đi cơ thể, ma hoàng để đạt ra bì phu, thược để hoà tạng can và dẹp bớt tính mạnh của quế chi, ma hoàng
Bài này chủ chữa người bị hoạn nạn mà thất chí uất ức thành đờm, 6 bộ mạch huyền và tế mà sắc, ăn uống không đều hoà, phải ho nhổ đờm dãi cho hết mới nằm yên được, nếu không hết thời không yên. Tôi xét nội kinh có nói: Người trước quý mà sau hèn thời có chứng bệnh “thoát doanh”, người trước giàu mà sau nghèo thời có chứng bệnh “thất tình”. Những chứng ấy khí huyết hao dần, tinh thần không mở mang, thổ đờm không ngừng, tân dịch đã háo ở trong thời không quang nhuận ở ngoài, rồi cơ nhục gầy dần, ghê rét biếng ăn. Vệ khí để ấm cho cơ thể mà hộ vệ ở ngoài, doanh là âm để nhuận bì mao đi các kinh lạc, nay khí ở trong đã yếu mà lại thêm uất thời ngừng lại mà không tuyên thông. Khí đã không bảo vệ được ở ngoài biểu thời ghê rét, huyết không có khí để vận hành thời cơ thể khô, tạng tỳ không vận hành được thức ăn uống mà thành đờm, không những thớt thịt cơ thể khô ráo bế tắc, mà trong tỳ thiếu chân huyết cũng không mở mang ra được, một khi đờm đã nhiều thời tân dịch kiệt thêm
Tôi xét bài này dùng sâm, kỳ để bổ khí, quy, thược để bổ huyết, mạch và vị để liễm phế, ma hoàng và quế chi để đạt ra ngoài biểu, khí đã mạnh mà đạt đi được, thời tự nhiên không có đờm
