KIM ANH TỬ – “KHO BÁU DƯỠNG SINH”
ÍT NGƯỜI BIẾT VÀ NHỮNG LỢI ÍCH NỔI BẬT
Ở các vùng quê, đồng ruộng hay trong bụi rậm núi rừng, người ta thường thấy một loại quả toàn thân đầy gai, hình dáng giống quả bầu nhỏ, đó chính là kim anh tử. Thoạt nhìn chỉ là một loại quả dại bình thường, nhưng thực chất đây là món quà dưỡng sinh quý giá mà thiên nhiên ban tặng. Kim anh tử có lịch sử làm thuốc lâu đời, đã được ghi chép từ rất sớm trong Bản thảo cương mục. Nhờ giá trị dược liệu và công dụng dưỡng sinh nổi bật, kim anh tử luôn được các danh y qua nhiều đời coi trọng. Vậy rốt cuộc kim anh tử có những công dụng và tác dụng gì? Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
I.
Nhận biết cơ bản về kim anh tử – Món quà từ thiên nhiên
Kim anh tử sau khi loại bỏ lông gai,
đem phơi khô là có thể dùng làm thuốc. Vị chua, ngọt, sáp; tính bình; quy kinh
Thận, Bàng quang và Đại tràng. Kim anh tử chứa nhiều thành phần dinh dưỡng và
hoạt chất dược liệu như axit citric, axit malic, tanin, nhựa, vitamin C cùng
lượng đường phong phú (fructose, glucose…). Các thành phần này phối hợp với
nhau, tạo nên công dụng và tác dụng đặc trưng của kim anh tử.
 |
| Kim anh tử |
II.
Công dụng và tác dụng chính của kim anh tử
(1)
Cố tinh, sáp niệu – Bảo vệ sức khỏe thận
Trong y học cổ truyền, kim anh tử
được xem là “vị thuốc chủ yếu để cố tinh, chỉ di”. Tính chua sáp, thu liễm giúp
cố giữ thận khí, rất tốt cho các chứng do thận hư không vững như di tinh, hoạt
tinh, đái dầm, tiểu nhiều lần. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều nam giới do áp
lực công việc, sinh hoạt thất thường dẫn đến thận hư, thận khí bất cố, gây di
tinh, xuất tinh sớm… Sử dụng kim anh tử với lượng thích hợp giúp tăng cường
chức năng tàng trữ của thận, giảm thất thoát tinh khí, cải thiện chức năng sinh
dục.
Đối với nữ giới, kim anh tử cũng có tác dụng điều hòa chứng bạch đới nhiều do thận khí hư. Khi thận khí suy yếu, đới mạch mất sự ràng buộc sẽ gây khí hư ra nhiều, loãng. Kim anh tử giúp cố giữ thận khí, khôi phục chức năng đới mạch, từ đó giảm tiết khí hư, cải thiện sức khỏe sinh sản nữ.
 |
| Kim anh tử |
(2)
Sáp tràng, chỉ tả – Điều hòa đường ruột
Kim anh tử quy vào kinh Đại tràng,
có hiệu quả tốt đối với các chứng tiêu chảy kéo dài, lỵ mạn tính. Dược liệu này
giúp tăng khả năng thu liễm của ruột, ức chế nhu động ruột quá mức, nhờ đó đạt
tác dụng cầm tiêu chảy. Dù là tiêu chảy mạn do tỳ vị hư nhược hay rối loạn chức
năng đường ruột gây tiết tả lâu ngày, kim anh tử đều có thể phát huy công dụng.
Ví dụ, người cao tuổi do chức năng tỳ vị suy giảm, khả năng tiêu hóa hấp thu kém nên dễ bị tiêu chảy. Kết hợp kim anh tử với các vị thuốc kiện tỳ ích vị như đảng sâm, bạch truật sẽ giúp cải thiện chức năng tỳ vị, giảm tiêu chảy rõ rệt. Ngoài ra, kim anh tử còn bảo vệ niêm mạc ruột, thúc đẩy hồi phục viêm ruột, hỗ trợ điều trị viêm đại tràng mạn tính, viêm loét đại tràng.
(3)
Cố băng, chỉ đới – Chăm sóc sức khỏe phụ nữ
Không chỉ giúp giảm bạch đới, kim
anh tử còn có tác dụng nhất định đối với chứng băng lậu ở phụ nữ. Băng lậu là
tình trạng xuất huyết tử cung không theo chu kỳ, lượng máu ra nhiều, ảnh hưởng
nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Kim anh tử với tác dụng thu
liễm, cầm máu giúp cố giữ hai mạch Xung – Nhâm, giảm xuất huyết tử cung bất
thường, hỗ trợ điều trị các chứng xuất huyết tử cung chức năng.
Đồng thời, kim anh tử còn giúp điều hòa nội tiết nữ, cải thiện tình trạng rối loạn kinh nguyệt, giúp chu kỳ kinh đều hơn, lượng kinh trở lại bình thường và giảm khó chịu trong kỳ kinh.
 |
| Kim anh tử |
(4)
Kháng khuẩn, chống viêm – Tăng cường miễn dịch
Nghiên cứu y học hiện đại cho thấy
kim anh tử có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm khá mạnh. Chiết xuất kim anh tử
có khả năng ức chế rõ rệt nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như trực khuẩn đại
tràng, tụ cầu vàng, phế cầu khuẩn… Trong sinh hoạt hằng ngày, sử dụng kim anh
tử với liều lượng thích hợp có thể giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh
nhiễm khuẩn như nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng đường hô hấp.
Ngoài ra, các dưỡng chất và hoạt chất trong kim anh tử còn giúp tăng cường miễn dịch, thúc đẩy sự tăng sinh và biệt hóa của tế bào lympho, nâng cao hoạt tính của tế bào miễn dịch, giúp cơ thể chống lại bệnh tật hiệu quả hơn.
(5)
Chống oxy hóa, chống lão hóa – Giúp làn da tươi trẻ
Kim anh tử giàu vitamin C và nhiều
chất chống oxy hóa, có khả năng loại bỏ gốc tự do trong cơ thể, giảm tổn thương
tế bào do gốc tự do gây ra. Gốc tự do là một trong những nguyên nhân quan trọng
dẫn đến lão hóa và nhiều bệnh mạn tính. Nhờ tác dụng chống oxy hóa, kim anh tử
giúp duy trì chức năng bình thường của các cơ quan, phòng ngừa bệnh tật.
Đối với làn da, đặc tính chống oxy hóa của kim anh tử giúp hạn chế hình thành nếp nhăn, đốm sạm, duy trì độ đàn hồi và độ bóng mịn. Sử dụng kim anh tử lâu dài, hoặc dùng các sản phẩm chăm sóc da có chiết xuất kim anh tử, có thể thúc đẩy trao đổi chất của tế bào da, giúp da săn chắc, mịn màng và tươi trẻ hơn.
III.
Một số cách dùng kim anh tử phổ biến
1. Rượu kim anh tử
Kim anh tử rửa sạch, phơi khô, cho vào rượu trắng ngâm kín 1–2 tháng. Rượu kim
anh tử có tác dụng cố tinh, sáp niệu, bổ thận tráng dương, thích hợp cho người
thận hư. Tuy nhiên cần uống điều độ, không lạm dụng.
 |
| Kim anh tử tửu |
2. Cháo kim anh tử
Dùng 30g kim anh tử, 100g gạo tẻ. Sắc kim anh tử lấy nước đặc, bỏ bã rồi cho
gạo vào nấu cháo. Cháo có tác dụng sáp tràng chỉ tả, kiện tỳ ích vị, phù hợp
cho người tỳ vị hư yếu, hay tiêu chảy.
3. Trà kim anh tử
Kim anh tử thái lát, phơi khô, mỗi lần dùng 10–15g, hãm với nước sôi uống như
trà. Trà kim anh tử có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, cố tinh sáp niệu, dùng
thường ngày giúp điều hòa cơ thể.
Kim anh tử tuy có nhiều công dụng
nhưng không phải ai cũng dùng được. Người có thực hỏa, tà nhiệt không nên dùng
để tránh làm tăng hỏa khí trong cơ thể. Khi sử dụng kim anh tử để dưỡng sinh,
tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc Đông y, căn cứ vào thể
trạng bản thân để dùng hợp lý, từ đó phát huy tối đa giá trị dưỡng sinh và đạt
được sức khỏe, sinh lực dồi dào.
ĐÔNG Y TÂN THÀNH ĐƯỜNG
📍 175 Lý Tự Trọng, Xã Diên Khánh, Khánh Hòa.
